JODO, czyli ‘droga kija’, jest współczesną odmianą
szermierki obronnej prowadzonej przy użyciu kija przeciwko mieczowi. Sztuka ta
powstała ponad 300 lat temu z połączenia najważniejszych technik kenjutsu
(sztuki miecza), sojutsu (sztuki włóczni) oraz naginatajutsu (sztuki włóczni) i
miała na celu powstrzymanie przeciwnika bez zadania mu śmiertelnych ran.
Ponieważ głównym celem tej sztuki walki nie było zabicie
przeciwnika lecz obrona przed jego nagłym atakiem, ostra broń zastąpiona została
kijem jo wykonanym najczęściej z japońskiego białego lub czerwonego dębu. Jednak
zwykły drewniany kij nie miałby większych szans w konfrontacji z ostrą bronią.
Dlatego, w celu uzyskania w walce przewagi nad mieczem, zdecydowano aby jo
posiadało 127,6 cm (4 shaku, 2 sun i
1 bu) długości oraz 2,42 cm
(8 bu) średnicy. To właśnie ta, znacznie większa od miecza długość, umożliwiła
jo większy zasięg i tym samym zwiększyła szanse na zwycięstwo w pojedynku.
Drugą niewątpliwą zaletą
stosowania jo jest jego wszechstronność. Kij ten, z założenia, nie posiada
wyróżnionego ani początku ani końca. Ta cecha powoduje, że możliwa ilość
stosowanych kombinacji jest o wiele większa niż w przypadku miecza. I tak,
ponieważ oba końce wykorzystane mogą być jednocześnie tak samo dobrze do ataku
jak i do obrony, trenujący jodo może nie tylko szybko zareagować na każdy atak
miecza ale również błyskawicznie odpowiedzieć własnym kontratakiem.
Sam trening jodo dzieli się praktycznie na dwie części: kihon czyli 12
podstawowych technik oraz zbudowane na ich podstawie 12 form kata. Nauka jodo
rozpoczyna się zazwyczaj od poznania podstawowych bloków oraz kombinacji pchnięć
i uderzeń wycelowanych w splot słoneczny, skroń, punkt między oczami oraz oba
boki tułowia zawartych w kihonie. Dopiero po zapoznaniu się z tymi elementami
możliwe jest przejście do trenowania kata. I choć kihon można praktykować
indywidualnie, wykonywanie kata wymaga już udziału dwóch osób. Podczas tego
treningu osoba trzymająca jo (zwana shidachi) atakowana jest przez jej
przeciwnika uzbrojonego w drewniany miecz bokuto (zwanego tachi lub uchidachi).
Następnie, wykonując ściśle określone kombinacje i stosując ruchy poznane
wcześniej w kihonie, osoba trzymająca jo dąży do zwycięskiego zakończenia
pojedynku.
HISTORIA JODO
Jodo powstało pod koniec XVI wieku za sprawą mistrza
miecza Muso Gonnosuke Katsuyoshi z klanu Kuroda. Po ukończeniu nauki sztuk
wojennych w słynnej szkole ‘Tenshin Shoden Katori Shinto Ryu’, Gonnosuke,
idąc śladami innych samurajów, udał się w podróż po Japonii w celu
sprawdzenia swoich umiejętności. Podczas swej wieloletniej wędrówki stoczył
wiele zwycięskich walk i zdobył sławę niepokonanego wojownika. Sławą tą
jednak przyszło mu cieszyć się jedynie aż do dnia, w którym stoczył
pojedynek ze słynnym Miyamoto Musashim. Jak głosi legenda, Musashi pokonał
Gonnosuke przy pomocy swojego słynnego bloku dwoma mieczami Juji-dome i co
było nietypowe dla tamtych czasów, darował mu życie.
Upokorzony Gonnosuke postanowił udać się w kolejną podróż, by dzięki pogłębianiu
swojej wiedzy i poznawaniu nowych sztuk walki odnaleźć sposób na pokonanie stylu
Musashi. Po wieloletniej wędrówce dotarł do świątyni Kamado Shinto na górze
Homan, gdzie oddał się 37-dniowej medytacji i modlitwie. Ostatniej nocy, kiedy
to wyczerpany Gonnosuke usnął, we śnie objawiła mu się boska istota, która
nakazała mu ‘maruki o motte, suigetsu o shire’ (‘trzymając okrągły kij uderzać w
splot słoneczny’).
Zainspirowany snem Gonnosuke postanowił stworzyć nowy styl walki będący
połączeniem najważniejszych technik kenjutsu (sztuki miecza), sojutsu (sztuki
włóczni) oraz naginatajutsu (sztuki halabardy). I tak, gdy po kilku latach
metoda walki kijem została już w pełni dopracowana, Gonnosuke udał się na
poszukiwanie Musashiego i wyzwał go na kolejny pojedynek. Tym razem jednak to
Gonnosuke okazał się być zwycięzcą unikając z powodzeniem Juji-dome i zmuszając
Musashiego do ciągłej obrony przed atakami Jo.
Po tym zwycięstwie Gonnosuke założył szkołę walki Shindo Muso i został mianowany
instruktorem sztuk wojennych klanu Kuroda. Od tamtego czasu Shindo Muso Ryu Jodo
stało się na wiele pokoleń szkołą dostępną jedynie dla członków klanu i technika
walki kijem nauczana była w ścisłej tajemnicy.
Dopiero w pierwszej połowie XX wieku, 25 mistrz szkoły Takaji Shimizu Dai Sensei
zdecydował się na upowszechnienie Jodo. Zgłosiwszy się o pomoc do Zen Nihon
Kendo Renmei (Wszechjapońskiej Federacji Kendo) doprowadził do utworzenia
komitetu mającego na celu skodyfikowanie Jodo i ułatwienie dostępu do tej sztuki
walki. I tak już w 1968 roku, ze specjalnie wybranych 12 form kata i 12 form
kihon powstał Setei Jodo, który po dzisiejszy dzień jest podstawą nauczania Jodo
na całym świecie.
Trzy techniki wchodzące w skład Seitei Jodo Kata
KIHON
12 podstawowych technik trenowanych pojedynczo (Tandoku dosa)
lub w parach (Sotai dosa)
